การเมืองและเศรษฐกิจ

การลงทุนของต่างชาติในจีน

18 May 2020   Views 594 การลงทุนของต่างชาติในจีน

ภาพจาก : https://bilaterals.org/?beijing-unveils-draft-of-foreign&lang=en


การลงทุนของต่างชาติในจีน

จีนยังคงเป็นแหล่งดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศลำดับต้นของโลก

ท่ามกลางกระแสสงครามการค้าระหว่างจีนกับสหรัฐฯ จีนยังคงเป็นแหล่งดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศในลำดับต้น ๆ ของโลก ในช่วงเดือนมกราคม - พฤศจิกายน 2562 กระทรวงพาณิชย์จีนระบุว่า การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (Foreign Direct Investment : FDI) ของจีน มีมูลค่า 124,390 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.6 จากช่วงเดียวกันของปี 2561 โดยเฉพาะการลงทุนในธุรกิจเทคโนโลยีชั้นสูง เช่น ธุรกิจการผลิตยา ธุรกิจการผลิตอุปกรณ์โทรคมนาคมและอิเล็กทรอนิกส์ เพิ่มขึ้นร้อยละ 27.6 จากช่วงเดียวกันของปีก่อนและคิดเป็นร้อยละ 28.5 ของ FDI ทั้งหมดของจีน

รายงานการลงทุนของโลกประจำปี พ.ศ. 2562 ซึ่งประกาศโดยการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการค้าและการพัฒนา (UNCTAD) ระบุว่าในปี 2561 การลงทุนจากต่างชาติในจีนสูงเป็นอันดับที่ 1 ในบรรดาประเทศกำลังพัฒนาติดต่อกันเป็นปีที่ 27 นับตั้งแต่ปี 2535 คิดเป็นมูลค่ากว่า 139,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็นอันดับที่ 2 ของโลก รองจากสหรัฐฯ คิดเป็นสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 10 ของการลงทุนทั้งหมดของโลก ในขณะที่ รายงาน Doing Business 2020 โดยธนาคารโลก (World Bank) ระบุว่า สภาพแวดล้อมการลงทุนของจีนมีพัฒนาการที่ดีขึ้นเป็นลำดับ โดยขยับขึ้นมาอยู่อันดับที่ 31 จากเดิมที่เคยอยู่ในอันดับที่ 46

ความไม่แน่นอนของสงครามการค้าระหว่างจีน - สหรัฐฯ

รายงาน “Report on Foreign Investment Development in China 2019” จัดทำโดย University of International Business and Economics กรุงปักกิ่ง ระบุว่า สภาพแวดล้อมการลงทุนของจีนมีพัฒนาการที่ดีขึ้นเป็นลำดับ แต่ความไม่แน่นอนก็เพิ่มขึ้นด้วย โดยความไม่แน่นอนของสงครามการค้าระหว่างจีน - สหรัฐฯ เป็นอุปสรรคต่อการลงทุนในธุรกิจเทคโนโลยีชั้นสูงในจีนของนักลงทุนต่างชาติ นอกจากนี้ สภาพแวดล้อมการลงทุนมีความเปลี่ยนแปลงในระดับโลก เกิดกระแสการต่อต้านโลกาภิวัฒน์ (Anti-globalization) เข้มข้นมากขึ้นในประเทศพัฒนาแล้ว ซึ่งมีแนวโน้มที่จะถอนการลงทุนในต่างประเทศกลับสู่ประเทศของตน

รายงานดังกล่าวเสนอแนะให้จีนวางนโยบายและมาตรการที่มีประสิทธิภาพเพื่อดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ โดยจำเป็นต้องเร่งกระบวนการเปิดและปฏิรูปประเทศให้ลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น ปรับปรุงสภาพแวดล้อมการลงทุนสำหรับนักลงทุนต่างชาติ อาทิ การปรับลดรายการข้อจำกัด/ข้อห้ามสำหรับการลงทุนของต่างชาติในจีน (Negative list) การส่งเสริมกฎหมายว่าด้วยการลงทุนจากต่างชาติ (Foreign Investment Law : FIL) และจัดตั้งเขตการค้าเสรีเพิ่มขึ้น

นอกจากนี้ จีนต้องดำเนินนโยบายและมาตรการที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นใน 5 ด้าน เพื่อรองรับผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นจากสงครามการค้าระหว่างจีนกับสหรัฐฯ ในอนาคต โดยการเพิ่มแรงจูงใจให้แก่ นักลงทุนต่างชาติ ได้แก่ (1) ใช้กฎระเบียบด้านการลงทุนแบบสากลที่เปิดเสรีและอำนวยความสะดวกมากยิ่งขึ้น (2) ปรับปรุงการให้เงินอุดหนุนของภาครัฐต่อรัฐวิสาหกิจ (3) จัดทำนโยบายของภาครัฐให้มีความโปร่งใสมากยิ่งขึ้น (4) เสริมสร้างความเป็นกลางด้านการแข่งขัน (Competitive Neutrality) และ (5) ปรับปรุงการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา

นอกเหนือจากความไม่แน่นอนของสงครามการค้าระหว่างจีน - สหรัฐฯ แล้ว นักลงทุนต่างชาติทั่วไป ยังต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมการลงทุนภายในจีน เช่น การเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจจีนจากเดิมที่เน้นการเติบโตของ GDP เป็นหลัก เปลี่ยนเป็นการพัฒนาเศรษฐกิจที่มีคุณภาพสูง เน้นนวัตกรรมและเทคโนโลยีชั้นสูง และการให้ความสำคัญต่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม การยกระดับโครงสร้างอุตสาหกรรมที่เน้นคุณภาพและใช้เทคโนโลยีมากขึ้น และปัญหาต้นทุนการประกอบธุรกิจในจีนเพิ่มขึ้น เช่น ต้นทุนค่าแรงและที่ดิน ส่งผลให้นักลงทุนต่างชาติในจีนต้องปรับตัวอย่างต่อเนื่อง

จีนยังคงถูกเรียกร้องให้ปรับปรุงสภาพแวดล้อมการลงทุนเพิ่มมากขึ้น

ข้อมูล Doing Business 2020 ระบุว่า จีนมีพัฒนาการด้านปรับปรุงมาตรการที่โดดเด่นในหลายด้าน โดยเฉพาะการออกใบอนุญาตก่อสร้าง โดยตั้งแต่ปี 2549 - 2563 กระบวนการออกใบอนุญาตก่อสร้างในจีน มีขั้นตอน กระบวนการและค่าใช้จ่ายที่ลดลง และใช้ระยะเวลาการดำเนินการที่สั้นลงอย่างมีนัยสำคัญ 

อย่างไรก็ดี สถาบันทางการเงินและเศรษฐกิจของโลก อาทิ องค์การการค้าโลก (WTO) ธนาคารโลก (World Bank) องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ยังคงเรียกร้องให้จีนปรับปรุงสภาพแวดล้อมการลงทุนให้เพิ่มมากขึ้น เช่น การหาทางออกสำหรับความขัดแย้งทางการค้าที่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก การลดเงินอุดหนุนสำหรับรัฐวิสาหกิจจีน การลดอุปสรรคด้านการแข่งขันในตลาดจีน และการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา เป็นต้น


* * * * * * * * * * * *

สำนักงานเลขานุการกรม
กรมเอเชียตะวันออก
พฤษภาคม 2563

ที่มา :

(1) สรุป Report on Foreign Investment Development in China 2019, The University of International Business and Economics, วันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2562 โดยศูนย์ BIC ณ กรุงปักกิ่ง

(2) “Doing Business 2020 Comparing Business Regulation in 190 Economies”, https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/32436/9781464814402.pdf

(3) “Foreign investment efforts need more impetus”, China Daily, https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/32436/9781464814402.pdf