สังคมและสิ่งแวดล้อม

การจัดการขยะพลาสติกและชีวพลาสติกของสาธารณรัฐเกาหลี

05 Jun 2020   Views 40 การจัดการขยะพลาสติกและชีวพลาสติกของสาธารณรัฐเกาหลี

ภาพจาก : https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=3046555


เกาหลีใต้เป็นประเทศที่มีการใช้พลาสติกมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ในปี 2558 พบว่าชาวเกาหลีใต้ 1 คนใช้พลาสติกถึง 132.7 กิโลกรัมต่อปี สูงกว่าปริมาณการใช้พลาสติกของจีน โดยประชากรจีน 1 คนใช้พลาสติก 57.9 กิโลกรัมต่อปี ในปี 2558 เกาหลีใต้มีปริมาณขยะพลาสติกรวม 6.9 ล้านตัน ร้อยละ 60 ของขยะพลาสติกดังกล่าวถูกนำมาใช้ใหม่ (recycle) ภายในประเทศ และที่เหลืออีก 230,000 ตันถูกส่งออกไป recycle ในต่างประเทศ โดยจีนเป็นประเทศผู้นำเข้าหลัก แต่เมื่อเดือนกรกฎาคม 2560 รัฐบาลจีนได้ประกาศมาตรการห้ามนำเข้าขยะมูลฝอย (Solid Waste) จำนวน 24 ประเภท รวมทั้งขยะพลาสติกจากต่างประเทศ โดยมีผลใช้บังคับตั้งแต่เมื่อวันที่ 1 มกราคม 2561 เป็นต้นมา ส่งผลให้ความต้องการและราคาขยะในเกาหลีใต้ลดต่ำลง และทำให้บริษัท recycle ขยะของ เกาหลีใต้ไม่เห็นประโยชน์ของการเก็บขยะพลาสติก ทำให้ขยะพลาสติกจำนวนมากตกค้างอยู่ในพื้นที่สาธารณะและชุมชน ซึ่งสร้างแรงกดดันให้แก่รัฐบาลเกาหลีใต้ต้องออกนโยบายเกี่ยวกับการจัดการขยะอย่างจริงจัง

นโยบายและมาตรการของรัฐบาลเกาหลีใต้ในการลดจำนวนขยะพลาสติก

เมื่อเดือนพฤษภาคม 2561 กระทรวงพลังงานเกาหลีใต้ ได้ประกาศเป้าหมายที่จะลดปริมาณขยะพลาสติกในเกาหลีใต้ให้เหลือครึ่งหนึ่ง และเพิ่มอัตราการรีไซเคลขยะขึ้นเป็นสองเท่า จากเดิมร้อยละ 34 เป็น ร้อยละ 70 ภายในปี 2573 พร้อมทั้งได้ออกมาตรการและแผนการดำเนินการในการจัดการขยะพลาสติกที่เข้มงวดเพื่อบรรลุเป้าหมายดังกล่าว ดังนี้

การใช้ถุงพลาสติก

(1) ไม่อนุญาตให้ห้างสรรพสินค้าหรือซุปเปอร์มาเก็ตที่มีพื้นที่มากกว่า 165 ตารางเมตรขึ้นไป ซึ่งมีอยู่ประมาณ 13,000 แห่งทั่วประเทศ จัดเตรียมถุงพลาสติกใส่ของแก่ผู้บริโภค สำหรับร้านสะดวกซื้อ ร้านเบเกอรี่ ร้านค้าปลีกขนาดเล็ก ผับและร้านอาหาร ซึ่งไม่เข้าเกณฑ์ดังกล่าวสามารถจัดเตรียมถุงพลาสติกใส่ของไว้สำหรับผู้บริโภค แต่ต้องเรียกเก็บค่าถุงพลาสติกจากผู้บริโภค โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่เดือนเมษายน 2562 เป็นต้นมา
(2) ไม่อนุญาตให้หน่วยงานภาครัฐ และรัฐวิสาหกิจ แจกถุงพลาสติกสำหรับใส่ร่มเปียกก่อนเข้าตัวอาคาร ซึ่งมีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่ต้นปี 2563
(3) ไม่อนุญาตให้ร้านเบเกอรี่ และร้านค้าปลีกขนาดเล็กใช้ถุงพลาสติกสำหรับใส่ของแก่ผู้บริโภค ซึ่งจะเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2565 เป็นต้นไป
(4) ไม่อนุญาตให้ห้างสรรพสินค้า และศูนย์ประชุมหรือสถานที่จัดงานขนาดใหญ่แจกถุงพลาสติกสำหรับใส่ร่มเปียกก่อนเช้าตัวอาคาร ซึ่งจะเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2565 เป็นต้นไป
(5) ไม่อนุญาตให้ผับและร้านอาหารใช้ถุงพลาสติกสำหรับใส่อาหารแก่ผู้บริโภคซึ่งจะมีผลเริ่มบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2573 เป็นต้นไป

การใช้ภาชนะและบรรจุภัณฑ์พลาสติก

(1) ไม่อนุญาตให้ร้านกาแฟเสิร์ฟเครื่องดื่มในแก้วพลาสติกสำหรับลูกค้าที่นั่งดื่มในร้าน (อนุญาตให้ใช้แก้วพลาสติกได้เฉพาะให้ลูกค้าที่สั่งเครื่องดื่มกลับบ้าน) ร้านกาแฟที่ฝ่าฝืนจะมีโทษปรับไม่เกิน 2 ล้านวอน (ประมาณ 53,000 บาท) มีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2561
(2) ไม่อนุญาตให้ใช้ขวดเครื่องดื่มที่ทำจากพลาสติกสี ซึ่งกระบวนการรีไซเคิลยากและซับซ้อนกว่าพลาสติกใส และไม่อนุญาตให้ใช้บรรจุภัณฑ์ที่ทำมาจาก Polyvinyl Chloride (PVC) สำหรับผลิตภัณฑ์ทุกประเภท มีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่เดือนธันวาคม 2562 แต่กำหนดให้มีระยะผ่อนผัน 9 เดือน
(3) ไม่อนุญาตให้ร้านกาแฟและร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดบริการเครื่องดื่มโดยใช้แก้วกระดาษสำหรับลูกค้าที่รับประทานที่ร้าน (อนุญาตให้ใช้แก้วกระดาษเฉพาะลูกค้าที่สั่งเครื่องดื่มกลับบ้าน แต่ร้านต้องเรียกเก็บค่าแก้วกระดาษจากผู้บริโภค) ซึ่งจะเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2564 เป็นต้นไป เนื่องจากพบว่าวัสดุที่ใช้ในการผลิตแก้วกระดาษมีส่วนผสมของเส้นใยพลาสติก และเพียงร้อยละ 5 ของแก้วกระดาษสามารถรีไซเคิลได้ง่าย
(4) ไม่อนุญาตให้ฌาปนสถานใช้แก้วหรือจานแบบใช้แล้วทิ้ง มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2564 เป็นต้นไป
(5) ไม่อนุญาตให้ร้านกาแฟใช้หลอดพลาสติก และที่คนกาแฟพลาสติก มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2565 เป็นต้นไป
(6) ไม่อนุญาตให้โรมแรมที่มีห้องพักมากกว่า 50 ห้องใช้ขวดบรรจุภัณฑ์สบู่หรือแชมพูที่ทำจากพลาสติก แปรงสีฟันและที่โกนหนวดพลาสติก จะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2567 เป็นต้นไป

ผลของการดำเนินมาตรการลดการใช้พลาสติก

นับตั้งแต่ทางการเกาหลีใต้เริ่มบังคับใช้มาตรการดังกล่าว เกาหลีใต้สามารถลดการใช้แก้วใช้แล้วทิ้งในร้านกาแฟได้มากกว่าร้อยละ 75 และลดการใช้ถุงพลาสติกในร้านเบเกอรี่ได้มากกว่าร้อยละ 84 นอกจากนี้ กระทรวงพลังงานเกาหลีใต้ได้ให้การรับรองพลาสติกที่ย่อยสลายได้ (Biodegradable Plastic) บางชนิด อาทิ ถุงพลาสติกที่มีฉลากสิ่งแวดล้อม (Eco Mark) “EL724” ซึ่งเป็นถุงพลาสติกที่ทำจากแป้งข้าวโพด และสามารถย่อยสลายได้ด้วยจุลินทรีย์ภายใน 90 วัน โดยกระทรวงพลังงานเกาหลีใต้อนุญาตให้ซูเปอร์มาเก็ตสามารถแจกจ่ายถุงพลาสติก “EL724” ดังกล่าวให้ผู้บริโภคใส่ของกลับบ้านได้ ทั้งนี้ นโยบายดังกล่าวส่งผลให้อุปสงค์ของถุงพลาสติกที่ย่อยสลายได้ในเกาหลีใต้เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด

ทั้งนี้ เกาหลีใต้ได้เริ่มพัฒนาชีวพลาสติกขึ้นหลังจากที่รัฐบาลเกาหลีใต้ได้ประกาศยุทธศาสตร์การส่งเสริมเทคโนโลยีชีวภาพอุตสาหกรรม (Industrial Biotechnology) เมื่อปี 2555 ซึ่งที่ผ่านมา บริษัทเอกชนชั้นนำของเกาหลีใต้ได้ดำเนินการวิจัยและพัฒนาและได้นำวัสดุชีวภาพ (Bio-Based Materials) มาใช้ในการผลิตอุปกรณ์ชิ้นส่วนสำคัญ ๆ อาทิ บริษัท Samsung Electronics พัฒนากรอบหุ้มโทรศัพท์มือถือที่ทำมาจากวัสดุชีวภาพ บริษัท LG Hausys พัฒนาวอลเปเปอร์และวัสดุปูพื้นที่ทำจาก Polylactic Acid (PLA) ซึ่งเป็นพลาสติกที่มีแหล่งกำเนิดจากวัสดุดิบชีวมวล (Biomass) และบริษัท SK Chemicals พัฒนาฉนวนกันความร้อนที่ทำจากชีวพลาสติก                    


       * * * * * * * * * * * *            

                            สำนักงานเลขานุการกรม
กรมเอเชียตะวันออก
มิถุนายน ๒๕๖๓