ความสัมพันธ์ทวิภาคีระหว่างไทยกับเกาหลีใต้

เกาหลีใต้

ความสัมพันธ์ทวิภาคีกับไทย

ภาพรวม

ไทยสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตกับเกาหลีใต้เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2501 และยกระดับเป็นเอกอัครราชทูตเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2503

เมื่อพฤศจิกายน 2555 ไทยกับเกาหลีใต้ยกระดับความสัมพันธ์เป็น “หุ้นส่วนยุทธศาสตร์”  ทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจ การค้า การลงทุน การท่องเที่ยว วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี การศึกษา รวมทั้งความร่วมมือในภูมิภาค และในปี 2561 ไทยและเกาหลีใต้ได้ฉลองครบรอบ 60 ปี การสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างกัน

ไทยและเกาหลีใต้มีความผูกพันกันมาทางประวัติศาสตร์ตั้งแต่สมัยที่ไทยส่งทหารทั้งสามเหล่าทัพไปร่วมรบในสงครามเกาหลี (ปี 2493 - 2496) ภายใต้กองกำลังสหประชาชาติรวม 11,786 นาย โดยมีนายทหารเสียชีวิต 136 นาย ซึ่งฝ่ายเกาหลีใต้แสดงความขอบคุณไทยจนถึงปัจจุบัน  

ด้านการเมือง

พระบรมวงศานุวงศ์ของไทยเสด็จฯ เยือนเกาหลีใต้ และผู้นำรวมถึงผู้แทนระดับสูงของรัฐบาลของทั้งสองประเทศมีการแลกเปลี่ยนการเยือนอย่างต่อเนื่อง การเยือนระดับผู้นำรัฐบาลของฝ่ายไทย ได้แก่ นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีเดินทางเยือนเกาหลีใต้ในปี 2555 และ 2556 และ
พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีเดินทางเยือนเกาหลีใต้เมื่อปี 2557 เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน - เกาหลีใต้ สมัยพิเศษ ครั้งที่ 2 และปี 2562 เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน - เกาหลีใต้ สมัยพิเศษ ครั้งที่ 3 ขณะที่   การเยือนระดับผู้นำรัฐบาลของฝ่ายเกาหลีใต้ ได้แก่
นายปาร์ค จู-ซัน
(Park Joo-sun) รองประธานรัฐสภาเกาหลีใต้ (ผู้แทนพิเศษของเกาหลีใต้) เข้าร่วมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2560 และนายมุน แช-อิน ประธานาธิบดีเกาหลีใต้เดินทางเยือนไทยอย่างเป็นทางการระหว่างวันที่ 1 – 3 กันยายน 2562 ซึ่งเป็นการเยือนไทยของประธานาธิบดีเกาหลีใต้ในรอบ 7 ปี รวมทั้งได้เดินทางมาเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 35 และการประชุมที่เกี่ยวข้อง เมื่อ 2 - 4 พฤศจิกายน 2562 ที่ประเทศไทยด้วย   

           ในปี 2562 พลเอกประยุทธ์ฯ นายกรัฐมนตรีได้พบหารือทวิภาคีกับประธานาธิบดีมุนฯ 2 ครั้ง ได้แก่  (1) การหารือเฉพาะผู้นำและการหารือเต็มคณะที่ทำเนียบรัฐบาลในโอกาสการเยือนไทยอย่างเป็นทางการของประธานาธิบดีมุนฯ เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2562 และ (2) การหารือเต็มคณะในโอกาสที่
พลเอกประยุทธ์ฯ
เดินทางเยือนนครปูซาน เกาหลีใต้ เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2562 เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน - เกาหลีใต้ สมัยพิเศษ ครั้งที่ 3 ระหว่างวันที่ 24 - 27 พฤศจิกายน 2562   

ไทยและเกาหลีใต้มีความร่วมมือในระดับทวิภาคีและภูมิภาค ดังนี้  

กลไกทวิภาคี ได้แก่ (1) การประชุมคณะกรรมาธิการร่วม (Joint Commission - JC) ระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งเป็นกลไกหารือภาพรวมความร่วมมือ มีการประชุมครั้งแรกและครั้งเดียวที่จังหวัดเชียงใหม่เมื่อวันที่ 20 - 21 มิถุนายน 2546 (2) การประชุมคณะกรรมาธิการร่วมด้านเศรษฐกิจ (Joint Trade Commission – JTC) ระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ซึ่งประชุมครั้งแรกเมื่อปี 2518 และจัดมาแล้ว 12 ครั้ง (ครั้งล่าสุดปี 2545) (3) การประชุม Policy Consultation (PC) ซึ่งเป็นกลไกการหารือในระดับเจ้าหน้าที่อาวุโส โดยการประชุม PC ครั้งแรกจัดขึ้นเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2553 ที่กรุงโซล การประชุมฯ ครั้งที่ 2  เมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2559 ที่จังหวัดเชียงใหม่ และการประชุมฯ ครั้งที่ 3 เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2561 ที่กรุงโซล และ (4) การประชุมคณะกรรมการความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างสาธารณรัฐเกาหลี - ไทย (Korea - Thailand Committee on Economic Cooperation - KOTCOM) เมื่อวันที่ 22 มีนาคม 2559 ที่กรุงโซล  

          กลไกระดับภูมิภาค ได้แก่ (1) กรอบอาเซียน คือ ASEAN+1 ASEAN+3 (จีน ญี่ปุ่น และ เกาหลีใต้) East Asia Summit (EAS) และ ASEAN Regional Forum (ARF) (2) กรอบความร่วมมือลุ่มน้ำโขง - เกาหลีใต้ (Mekong-ROK Cooperation) และ (3) Organization for Economic Co-operation and Development Southeast Asia Regional Program (OECD SEARP) นอกจากนี้ เกาหลีใต้ได้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุม ASEAN - ROK Commemorative Summit เพื่อฉลองครบรอบ 30 ปี ความสัมพันธ์อาเซียน - เกาหลีใต้ และการประชุมสุดยอดผู้นำกรอบความร่วมมือลุ่มน้ำโขง - เกาหลีใต้ ครั้งแรก ณ นครปูซาน  ระหว่างวันที่ 25 - 27 พฤศจิกายน 2562

          ในส่วนของฝ่ายนิติบัญญัติ ทั้งสองฝ่ายได้จัดตั้งกลุ่มมิตรภาพสมาชิกรัฐสภาระหว่างไทย - เกาหลีใต้ ซึ่งมีการหารือระหว่างกันเป็นระยะ ๆ ล่าสุดเมื่อเดือนสิงหาคม 2560 ประธานกลุ่มมิตรภาพสมาชิกรัฐสภา ไทย -  เกาหลีใต้ได้เดินทางไปหารือกับประธานกลุ่มมิตรภาพสมาชิกรัฐสภาเกาหลีใต้ - ไทย

ด้านเศรษฐกิจ

การค้า ไทยและเกาหลีใต้มีมูลค่าการค้าประมาณ 13,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี ซึ่งห่างจากเป้าหมายการค้าที่สองฝ่ายตั้งไว้ในการประชุม KOTCOM ครั้งที่ 1 เมื่อมีนาคม 2559 ในมูลค่า 21,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายในปี 2563

          ปี 2562 เกาหลีใต้เป็นประเทศคู่ค้าอันดับที่ 10 ของไทย ขณะที่ไทยเป็นคู่ค้าอันดับที่ 17 ของเกาหลีใต้ มูลค่าการค้ารวม 13,367  ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยไทยส่งออกไปเกาหลีใต้ 4,726 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และนำเข้า 8,641 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ไทยขาดดุลการค้า 3,915 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สินค้าส่งออกสำคัญของไทย คือ เครื่องจักร เครื่องอุปกรณ์ไฟฟ้า แผงวงจรไฟฟ้า ยางพารา พลาสติก ไม้และผลิตภัณฑ์ทำด้วยไม้น้ำมันดิบ อะลูมิเนียม น้ำตาลทราย และเคมีภัณฑ์ สินค้านำเข้าที่สำคัญของไทย คือ เครื่องจักร เครื่องอุปกรณ์ไฟฟ้า แผงวงจรไฟฟ้า เครื่องจักรกล เหล็กและเหล็กกล้า พลาสติกและของที่ทำด้วยพลาสติก เคมีภัณฑ์ และทองแดง ในภาพรวมมูลค่าการค้าระหว่างสองประเทศลดลงร้อยละ 3.25 จากปี 2561 (ปี 2561 เพิ่มขึ้นร้อยละ 8.76 จากปี 2560) ทั้งนี้ ประธานสมาคมผู้นำเข้าเกาหลีใต้ (KOIMA) ได้นำคณะผู้นำเข้าเกาหลีใต้จำนวนประมาณ 120 คน จาก 80 บริษัทเดินทางเยือนไทยระหว่างวันที่ 11 - 14 กรกฎาคม 2561 เพื่อแสวงหาแนวทางขยายความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างไทยกับเกาหลีใต้ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น

         การลงทุน การลงทุนของเกาหลีใต้ในไทยยังมีไม่มาก โดยเกาหลีใต้และไทยมีกลไกเพื่อส่งเสริมความร่วมมือด้านเศรษฐกิจ การค้า และการลงทุนระหว่างกันผ่านกรอบการประชุม KOTCOM การที่รัฐบาลของประธานาธิบดีมุน แช-อิน ได้ประกาศนโยบาย “New Southern Policy” เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2560 โดยให้ความสำคัญกับอาเซียนรวมทั้งไทย และต้องการยกระดับความสัมพันธ์ในหลากหลายมิติกับอาเซียนให้เทียบเท่ากับความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ ญี่ปุ่น จีน และรัสเซีย เป็นโอกาสให้ไทยได้ส่งเสริมบทบาทของประเทศตามนโยบายประเทศไทย 4.0 ในฐานะศูนย์กลางของอาเซียน และเป็นจุดเชื่อมโยงให้เกาหลีใต้เข้ามามีบทบาทในอาเซียนมากขึ้น รวมทั้งกระตุ้นความร่วมมือทางด้านเศรษฐกิจการค้าและการลงทุนกับเกาหลีใต้

         อนึ่ง ปี 2562 นักลงทุนเกาหลีใต้ขอรับการส่งเสริมการลงทุนจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) จำนวน 33 โครงการ รวมมูลค่า 3,139 ล้านบาท ซึ่งอยู่ในลำดับที่ 10 โดยลงทุนในสาขาเคมีภัณฑ์และกระดาษ อิเล็กทรอนิกส์ และเครื่องใช้ไฟฟ้า โลหะ และเครื่องจักร  

         การท่องเที่ยว ทั้งสองประเทศมีจำนวนนักท่องเที่ยวเดินทางไปมาระหว่างกันเพิ่มมากขึ้นทุกปีโดยในปี 2562 นักท่องเที่ยวเกาหลีใต้เดินทางมาไทยจำนวน 1,887,853 คน เพิ่มขึ้นจากปี 2561 กว่า 90,000 คน (เป็นอันดับที่ 4 รองจากจีน มาเลเซีย และอินเดีย) ในขณะที่ปี 2562 นักท่องเที่ยวไทยเดินทางไปเกาหลีใต้ประมาณ 571,610 คน เพิ่มขึ้นจากปี 2561 ประมาณ 13,600 คน ซึ่งเป็นผลจากความนิยมชมชอบกระแสทางวัฒนธรรมที่แพร่หลายของเกาหลีใต้

ด้านอื่นๆ

ด้านวิทยาศาสตร์ สังคม วัฒนธรรม

         ไทยและเกาหลีใต้มีการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมระหว่างกันอย่างสม่ำเสมอ โดยมีความตกลงว่าด้วยความร่วมมือในสาขาวัฒนธรรมและการศึกษาลงนามเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2547 เป็นแผนแม่บทและมีการสถาปนาความสัมพันธ์เมืองพี่เมืองน้องระหว่างกันในหลายจังหวัด อาทิ ระหว่างกรุงเทพฯ - กรุงโซล และเมื่อเดือนกรกฎาคม 2556 เกาหลีใต้ได้จัดตั้งศูนย์วัฒนธรรมเกาหลีที่กรุงเทพฯ

         เมื่อเดือนมีนาคม 2559 ไทยและเกาหลีใต้มีการลงนามบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือ Smart City ระหว่างนครปูซานกับจังหวัดภูเก็ต และเมืองซองนัมกับจังหวัดเชียงใหม่  

การเฉลิมฉลองครบรอบความสัมพันธ์ทางการทูตไทย - เกาหลีใต้ 60 ปี   

เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2561 กระทรวงฯ และสถานเอกอัครราชทูตเกาหลีใต้ประจำประเทศไทยได้ร่วมกันคัดเลือกและจัดพิธีเปิดตัวตราสัญลักษณ์ฉลอง 60 ปี ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับเกาหลีใต้ รวมถึงจัดกิจกรรม อาทิ การสัมมนาทางวิชาการ งานเลี้ยงรับรอง การจัดทำของที่ระลึก
ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 16 - 17 พฤษภาคม 2561  นายเพค อุน-กยู รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้า อุตสาหกรรมและพลังงานของเกาหลีใต้ได้นำคณะ
นักธุรกิจ เกาหลีใต้กว่า 180 คน เยือนไทยเพื่อเข้าเยี่ยมคารวะนายกรัฐมนตรีและร่วมการสัมมนาส่งเสริมการลงทุน 
“Maekyung Thailand Forum”
ซึ่งจัดโดย Maekyung Media Group สื่อหลักด้านเศรษฐกิจ/ธุรกิจของเกาหลีใต้